Fałszywy mObywatel – czy samo użycie może skończyć się sprawą karną?

Tak. Fałszywa aplikacja, spreparowany ekran lub wygenerowany „mDowód” może prowadzić do odpowiedzialności karnej. Nie każda sytuacja będzie jednak kwalifikowana identycznie.

Problem dotyczy już nie tylko klasycznego podrabiania plastikowych dokumentów. W internecie funkcjonują narzędzia pozwalające tworzyć ekrany imitujące oficjalną aplikację mObywatel, zmieniać dane, zdjęcia, datę urodzenia lub inne informacje.

Takie rozwiązania bywają wykorzystywane np. do:

• wykazania nieprawdziwego wieku,
• podszycia się pod inną osobę,
• wejścia do miejsca wymagającego potwierdzenia tożsamości,
• przedstawienia nieprawdziwych uprawnień,
• uzyskania towaru, usługi albo innej korzyści.

Czy „fake mObywatel” jest fałszywym dokumentem?

To zależy od konkretnego narzędzia i sposobu jego użycia.

Art. 270 § 1 k.k. penalizuje m.in. podrabianie lub przerabianie dokumentu w celu użycia go za autentyczny oraz używanie takiego dokumentu jako autentycznego.

Organy ścigania prowadziły już postępowania dotyczące fałszywych aplikacji mObywatel. W lutym 2026 r. CBZC informowało o zatrzymaniu osób podejrzanych o wytwarzanie i sprzedaż takiej aplikacji; przedstawiono im zarzuty związane z art. 270 k.k.

Nie oznacza to jednak, że każdy obrazek na telefonie automatycznie wypełnia te same znamiona. Dla oceny sprawy istotne jest, co dokładnie zostało stworzone oraz do czego i w jaki sposób posłużył się użytkownik.

Pokazałem fake mObywatela, żeby udawać osobę pełnoletnią

Taka sytuacja nie powinna być traktowana jako niewinny „żart z aplikacją”.

Znaczenie może mieć m.in.:

• czy aplikacja lub ekran imitowały prawdziwy dokument,
• jakie dane zostały wpisane,
• czy użyto danych innej rzeczywistej osoby,
• komu pokazano dokument,
• w jakim celu,
• czy doszło do uzyskania towaru, usługi lub innej korzyści.

W zależności od okoliczności mogą być analizowane nie tylko przepisy dotyczące dokumentów, ale również inne przepisy, np. odnoszące się do oszustwa albo podszywania się pod inną osobę.

Użyłem danych innej osoby

To szczególnie ważna okoliczność.

Jeżeli fake aplikacja zawiera dane innej rzeczywistej osoby, sprawa może wykraczać poza samo zagadnienie fałszywego dokumentu. Art. 190a § 2 k.k. dotyczy podszywania się pod inną osobę przy wykorzystaniu m.in. jej wizerunku lub innych danych identyfikujących w celu wyrządzenia jej szkody majątkowej lub osobistej.

Dlatego czym innym może być wpisanie fikcyjnych danych, a czym innym świadome wykorzystanie tożsamości konkretnej osoby.

Policja zabezpieczyła telefon – co może mieć znaczenie?

Nie tylko sam widok fałszywej aplikacji.

W sprawie mogą zostać zabezpieczone i analizowane również:

• wiadomości dotyczące zakupu aplikacji,
• potwierdzenia płatności,
• historia pobrań,
• pliki i zrzuty ekranu,
• dane osoby, od której program został kupiony,
• rozmowy pokazujące cel jego użycia.

Dlatego po zatrzymaniu telefonu albo otrzymaniu wezwania warto najpierw ustalić, jaki konkretnie czyn jest badany i jakie dowody posiadają organy ścigania.

Najczęstsze pytania

Czy samo posiadanie fake mObywatela jest karalne?

Nie da się tego ocenić wyłącznie na podstawie samej obecności pliku lub aplikacji w telefonie. Znaczenie ma m.in. charakter tego narzędzia, sposób jego uzyskania, cel oraz ewentualne użycie.

Czy grozi mi odpowiedzialność, jeśli aplikacja nigdy nie została użyta?

Może mieć znaczenie, w jakim celu została przygotowana lub nabyta. Konieczna jest analiza konkretnego zachowania i przepisu, który organ zamierza zastosować.

Czy użycie danych znajomego zmienia sytuację?

Może ją istotnie zmienić, ponieważ oprócz kwestii związanych z dokumentem może pojawić się zagadnienie podszywania się pod inną osobę.

---

Jeżeli policja zabezpieczyła telefon albo otrzymałeś wezwanie w sprawie fałszywego mObywatela, warto przeanalizować nie tylko samą aplikację, ale także sposób jej uzyskania, użycia oraz zgromadzoną korespondencję.

Kancelaria Adwokacka Bartosz Kośmieja – Wrocław, pl. Legionów 12/13
tel. +48 507 832 500

Podstawa prawna i źródła

• art. 270 k.k. – fałsz materialny dokumentu,
• art. 190a § 2 k.k. – podszywanie się pod inną osobę,
• Komenda Główna Policji, „Nowe zagrożenie – lewy mObywatel, mFake, Fake mObywatel”: https://www.policja.pl/pol/aktualnosci/281614,Nowe-zagrozenie-lewy-mObywatel-mFake-Fake-mObywatel.html
• CBZC, informacja o zatrzymaniach związanych ze sprzedażą fałszywej aplikacji mObywatel: https://www.policja.pl/pol/aktualnosci/273586,Sprzedawali-falszywa-aplikacje-mObywatel-zostali-zatrzymani-przez-policjantow-CB.html